Türk bilim adamlarının geliştirdiği nanoteknoloji ürünü hassas fiber lazer, Avrupa’nın en yüksek bütçeli projelerinden birisi olan 'X Işını Kaynağı Projesi'nde kullanılacak.
Henüz geçici laboratuvarlarda hizmet veren Ulusal Nanoteknoloji Merkezinin 31 Mayısta 8 bin 500 metre karelik binasına taşınacağını belirten Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Salim Çıracı, ilk aşamada 17 milyon YTL’lik çok hassas araştırma ekipmanları satın aldıkları merkezin, sahip olacağı cihaz ve büyüklüğü ile dünyadaki sayılı merkezlerden birisi haline geleceğini kaydetti.
Merkezin geçici laboratuvarlarında nanoteknoloji alanında çeşitli projelerin yürütüldüğünü ifade eden Çıracı, fiber lazerler konusunda önemli bir aşama kaydettiklerini söyledi. Çıracı, "Türkiye’de fiber lazerleri yaptık. Lazerler burada geliştirilip başka yerlere teknoloji transferi yapılıyor. Bu lazerler, otomotivden diş hekimliğine, cerrahiye kadar pekçok alanda kullanılması beklenen çok önemli bir buluş" dedi.
Çıracı, Türkiye’nin nanoteknoloji yarışına zamanında girmesini sağlayarak, nanoteknoloji ürünlerini yurt dışı pazarlarda rekabet edebilecek seviyeye getirmeyi hedeflediklerini ifade etti.
Yeni lazerin özellikleri
Fiber lazerleri geliştiren ve ABD Patent Ofisi’ne tescillettiren Yrd. Doç. Dr. Ömer İlday, yeni fiber lazerle hücrenin içinde noktasal operasyonlar yapılabileceğini belirtti.
Geliştirilen lazerin benzerlerine göre birkaç yüz kat daha güçlü olduğunu vurgulayan İlday, lazerin uygulandığı alanı ısıtmamasının da bu teknolojiye büyük bir yenilik getirdiğini bildirdi. İlday, "Bu lazer, diğerlerinden farklı olarak tam istenildiği şekilde ışık darbelerin belirli yapıda çıkmasını sağlıyor. Bunun sayesinde bugüne kadar yapılamayan işlemler otomatikleştirilecek. Tıptan, askeri uygulamalardan, sanayiden, uçaklarda perçinsiz lehimlemelere kadar fiber lazerlerin büyük önemi var" diye konuştu.
Yrd. Doç. Dr. Fatih Ömer İlday
Almanya'ya teknoloji transferi
Geliştirilen lazerin bir örneğinin Almanya’ya gönderileceğini, burada bir araştırmada deneneceğini anlatan İlday, "Bu noktada Türkiye’den Almanya’ya teknoloji transferi yaptığımızı rahatlıkla söyleyebiliriz" dedi.
Ömer İlday, lazerin Avrupa’nın bu alandaki en büyük projeleri arasında gösterilen ve 1 milyar avroluk bütçeye sahip X Işığı Kaynağı Projesi’nde (Euro-XFEL) kullanılacağını bildirdi.
Temassız kullanılan mouse geliştirildi
Öte yandan, Çıracı’nın verdiği bilgiye göre, Ulusal Nanoteknoloji Merkezinde sensörler alanında nanoteknoloji ürünlerinin geliştirilmesi konusunda da büyük bir aşama kaydedildi.
Merkezde ışık, mekanik titreşimler, ısı, basınç gibi fiziksel ölçülebilirler ve biyokimyasal algılayıcılar konusundaki çalışmada, deprem algılamasında kullanılabilecek elektromekanik ivme ölçme sensörleri geliştirildi. Bu çalışma, bilgisayarlardaki farenin (mouse) özellikle oyunlar sırasında üç boyutlu ve zemine temas etmeden kullanımına da olanak sağladı.
Sensörlerin nanoteknoloji ürünü olması ve düşük maliyetlerle elde edilmesi, önemli bir yenilik ve avantaj olarak gösteriliyor.
